تفاوت برنج کشت اول و کشت دوم

احتمالاً امروزه اسم برنج کشت‌دوم برای اکثر افراد آشنا باشد، اما تا چند سال پیش کمتر کسی اسم این برنج را شنیده بود. دلیل این مسئله هم این است که برخلاف چند سال پیش که تازه برخی از کشاوزان استان مازندران به کشت دوباره برنج رو آورده بودند، امروز ما شاهدآن هستیم که این برنج هم در میان مصرف کنندگان برنج ایرانی مورد استقبال واقع شده و هممورد توجه کشاوزان بیشتری قرار گرفته است.

در ادامه می‌خواهیم بیشتر با این برنجِ تازه به دوران رسیده بیشتر آشنا شویم.

کشت دوباره برنج بعد از برداشت کشت اول از زمین انجام می‌شود. یعنی کشاورز بعد از اینکه برنج کشت شده در فصل بهار را در فصل تابستان (مرداد ماه) برداشت کرد، دوباره زمین را آماده کرده و در همان زمین کشت بذر انجام می‌دهد. این برنج در فصل پاییز (آبان ماه) آماده برداشت می‌باشد.

اما کشاورزان اندکی می‌توانند این کار را انجام دهند، دلیل آنهم منطقه کشت است.

انواع برنج کشت دوم:

در حال حاضر سه نوع بذر برای کشت دوباره برنج استفاده می ‌شود. این بذرها همان بذرهایی هستند که برای کشت اول نیز استفاده می‌شوند.

انواع برنج کشت دوم عبارتند از:

کشت دوم هاشمی
کشت دوم بی‌نام
کشت دوم امرالهی

کشت دوم هاشمی:

یکی از برنج‌های کشت اولی که طرفداران زیادی دارد برنج هاشمی می‌باشد.

بذر این برنج برای کشت دوباره نیز استفاده می‌شود که به همین خاطر به آن کشت‌دوم هاشمی گفته می‌شود.

کشت دوم بی‌نام:

بذر دیگری که برای کشت دوباره استفاده می‌شود بذری قدیمی بنام بی‌نام است. هرچند امروزه این بذر برای کشت بهاره (کشت اول) دیگر استفاده نمی‌شود، اما امروزه یکی از بذرهای پر استفاده برای کشت دوم به حساب می‌آید.

کشت دوم امرالهی :

طارم امرالهی یا به زبان محلی امان الهی نیز یکی دیگر از بذرهای پر مصرف برای کشت دوباره می‌باشد. این بذر نیز یکی از بذرهای قدیمی برای کشت اول می‌باشد، که امروزه کمتر برای کشت اول استفاه می‌شود. اما به دلیل کیفیت محصول کشت دوم امرالهی ، برای کشت دوباره بیشتر استفاده می‌شود.

مزایای برنج کشت دوم:

همانطور که گفتیم برنج کشت دوم در پاییز و هوای نسبتاً سرد رشد می‌کند.مزیت این مسئله این است که برنج مقاوم شده و هنگام پخت مدت زمان بیشتری در قابلمه جوش بخورد. در نتیجه دانه‌های برنج کشیده‌تر و بلندتر شده و اصطلاحاً برنج بیشتر رِی می‌کند. لذا یک کیلوگرم برنج کشت اول اعلا 7 پُرس بشقاب برنج می‌دهد اما یک کیلو برنج کشت دوم 8.5 پُرش.

مضرات برنج کشت دوم:

یکی از باورهایی که در مورد برنج کشت دوم وجود دارد این است که این مقدار سم و کود زیادی برای کشت دوباره برنج استفاده می‌شود. اما این اشتباهی است که به دلیل عدم شناخت تفاوت کشت دوباره و چین دوباره (چین دوم یا دنوج) وجود دارد. که در ادامه در مورد چین دوم صحبت خواهیم کرد.

کشت دوباره (کشت دوم) مانند همان کشت اول زمین آماده نشاء می‌شود و مقدار کود و سم نیز به اندازه کشت اول استفاده می‌شود.

آیا برنج کشت دوم سرطان زاست؟

همانطور که گفتیم مراحل کشت و نگهدرای برنج کشت دوم و کشت اول هیچ تفاوتی یا یکدیگر ندارند، پس از اساس جای پرسیدن این سوال نیست.

طرز پخت برنج کشت دوم:

همانطور که پخت انواع برنج ایرانی تفاوتی با یکدیگر ندارد. اما چون برنج کشت دوم مقدار زمان بیشتری جوش می‌‎خورد، پس اگر برنج را کته می‌کنید باید حواستان به این مسئله باشد و از حد معمول مقدار بیشتری آب روی برنج بریزید، تا برنج زنده نماند. و اگر برنج را آبکش می‌کنید نیز مدت زمان بیشتری به برنج جوش دهید تا کاملاً نرم شود.

یکی از مزیت‌های برنج کشت دوم برای مواقعی است که می‌خواهید مقدار زیادتری برنج پخت کنید، مثلاً برای مهمانی‌ها و … ، لذا خیالتان راحت است که برنجتان کته نمی‌شود و دانه‌های برنج کشیده و دون در می‌آید. و اینطوری می‌‌توانید حرفه‌ای بودن آشپزیتان را به رخ همه بکشید.

تفاوت های برنج کشت اول کشت دوم و چین دوم

در مورد کشت اول و دوم برنج چه می دانید؟ تفاوت برنج کشت دوم و کشت اول در چیست؟ چین دوم و کشت دوم چه فرقی باهم دارند؟ در این مطلب قصد داریم به بررسی برنج کشت اول و کشت دوم بپردازیم و برنج کشت دوم را با چین دوم مقایسه کنیم.

کشت اول

کشت اول برنج ایرانی در تمامی استان ها از فروردین ماه آغاز شده و نهایتا در مرداد ماه برداشت می شود. اجمالاً اینکه این کشت شامل آماده سازی بذر، تهیه خزانه، آماده سازی زمین، پاشیدن بذردر خزانه، نشا، وجین، سم پاشی و برداشت برنج می شود. چند سالیست که در بعضی از شهرهای شمالی بویژه فریدونکنار و مناطق اطراف بویژه منطقه دابو، کشاورزان پس از برداشت کشت اول به سرعت اقدام به آماده سازی زمین و نشا مجدد برنج این بذر ها عمدتا بذر امان اللهی (امراللهی )، هاشمی و بهنام (بی نام)میباشد_می نمایند که بذرهای آن را از یک ماه قبل آماده کرده اند.

کشت دوم

مراحل کاشت ، داشت و برداشت برنج کشت دوم برنج همانند کشت اول می باشد و تفاوتی از این لحاظ ندارند. برداشت این برنج نیز در ماه آبان انجام می شود. نگهداری این برنج در ابتدا نیاز به آب زیادی دارد، چرا که نشای آن در اوج گرمای مرداد ماه انجام می شود و بخار سطحی آب در این زمان بسیار زیاد است. به همین دلیل تنها کشاورزانی که از قابلیت آبیاری زمین خود به واسطه چاه مجزا یا آب بندان یا نزدیکی به رودخانه با آب دائمی مطمئن هستند اقدام به کشت دوم می کنند.

کشت دوم به طور کلی، از پخت و عطر بهتری نسبت به کشت اول برخوردار است. بهره وری از آب باران پاییزی و آفتاب متفاوت آن به عقیده بسیاری، طعم برنج کشت دوم را بهتر می کند. همچنین به دلیل اینکه فاصله زمانی آخرین سم پاشی کشت دوم تا برداشت آن،نسبت به کشت اول ببیشتر است گفته می شود برنج سالمتری است. نحوه عملکرد سم های آفت کش مانند سم کرم ساقه خوار به این گونه است که سم پس از استعمال، در بافت گیاه برنج نفوذ می کند و کرم های ساقه خوار پس از مصرف قسمت کمی از ساقه های برنج، از بین می روند. اما دوز این سم پس از مدتی در بافت گیاه کم شده و در نهایت از بین می رود. طولانی بودن این زمان در کشت دوم ضامن سلامتی بیشتر برنج است.

کشت دوم بیشتر در استان مازندران و منطقه فریدونکنار انجام می شود و عملا در استان های دیگر مانند استان گیلان شاهد کشت دوم نیستیم. در کشت دوم اغلب از برنج های متفاوت با کشت اول مانند رقم بینام که نسبت به سرمای پاییزی نیز مقاومتر است، استفاده می شود. اما این شامل همه زمین ها نمی شود و بسیاری از کشاورزان نیز از برنج طارم محلی(امراللهی) یا برنج هاشمی استفاده می کنند. در ضمن قیمت برنج کشت دوم در مقایسه با مدل مشابه کشت اول آن تا اندازه ای بیشتر است.

چین دوم چیست؟

بسیاری از شالیکاران برنج پس از برداشت کشت اول، زمین را به حال خود رها میکنند یا احیانا با ادوات کشاورزی ساقه های ایستاده برنج را تا سطح زمین خم می کنند. در صورت آبیاری زمین در این حالت چه با آب چاه و چه با آب باران، ساقه های جدید از ریشه های برنج دوباره جوانه زده و رشد می کنند. در صورت نگهداری مناسب و استفاده از کود، می توان برنج حاصل از این روش را بیشتر کرد.

بعضی از کشاورزان برای افزایش محصول چین دوم یا اصطلاحا دونوج از سم پاشی نیز استفاده می کنند. برنج حاصل از این روش نیز پخت بسیار خوبی دارد اما به کیفیت برنج کشت دوم نمی رسد. در حالت کلی کیفیت برنج چین دوم که در استان گیلان به آن راتون نیز گفته می شود، به نوع نگهداری آن بستگی دارد. در صورتی که هیچ گونه نگهداری از برنج چین دوم صورت نگیرد و به صورت دیمی محصول بدهد مقدار بازدهی این برنج نیز بالطبع پایین خواهد بود. به این برنج در استان مازندران برنج جگل نیز گفته می شود.

آیا کشت دوم برنج مشکلاتی را به همراه دارد؟

از طرف موسسه تحقیقات برنج در طول سال های اخیر پژوهش هایی در باره مضرات کشت دوم انجام شده است. کشت دوم برنج از طرف این موسسه به دلایل مبهمی که احتمالا مصرف آب زیاد کشت دوم است به کشاورزان توصیه نمی شود. در صورتی که کشت دوم شاید تنها در یکی دو هفته ابتدایی به آب چاه شاید نیاز داشته باشد و بقیه روند رشد خود را با آب باران تامین می کند که جز آب جاری محسوب می شود و مصرف آن تاثیری در کاهش سطح آب ندارد.

از طرفی نیز مازندران جز استان های بسیار پر آب و دارای مازاد آب بشمار می رود و کشت این برنج در سطح بسیار پایینی صورت می گیرد. رشد این برنج بر اساس آب های مازاد موجود در استان که در آن موقع زمانی، استفاده ای از آن نمی شود انجام می شود. بنا بر این توجیه عدم کشت این برنج بر اساس نظریه کمبود آب چندان توجیهی ندارد.

از طرف دیگر دولت بر اساس سیاست های خود مبنی بر تولید بیشتر برنج خوب ایرانی برای خودکفایی بیشتر نسبت به واردات برنج های بسیار بی کیفیت خارجی، دستور به تولید بیشتر برنج در مناطق پرآب مانند مازندران داده است که کاملا منطقی است. بنابراین توصیه موسسه تحقیقات برنج در مورد عدم تولید برنج کشت دوم، کاملا مردود است.

برخی از نهادهای دخیل در محیط زیست نیز هشدارهایی درباره آلوده شدن محیط زیست با کشت دوم داده اند. اما با توجه به یکسان بودن میزان سموم و کودهای شیمیایی استفاده شده در کشت اول و کشت دوم، این نظریه توجیه علمی ندارد و از طرف اکثر سازمان ها رد شده است.

تنها توصیه درستی که برای کشاورزان در زمینه کشت دوم می توان داشت اینست که سعی کنند در سال های خشکسالی اقدام به کشت دوم نکنند تا در سال های بعد احیانا دچار مشکل نشوند.